İDRAR KAÇIRMAYA GENEL BAKIŞ

Kadınların nerdeyse yarısı hayatları boyunca idrarını tutamama problemi yaşıyor ve bunların bir kısmı idrar kaçırma şikayetinden ciddi anlamda rahatsız olmakta ve hayat kalitesi çok olumsuz etkilenmektedir. Burda en önemli konu idrar kaçırmanın yaşlanma kaynaklı doğal bir durum olarak kabul edilmemesidir. Bu çözümü olan ve sizin kabullenmemeniz gereken bir sağlık sorunudur. İdrarınızı tutamıyorsanız, altınıza sürekli idrar kaçırıyorsanız geceleri sık sık idrara kalkıyorsanız kadın doğum uzmanına muayene olmanız gerekir. İdrar kaçırma çözümü olan bir hastalıktır. Kayseri’de kliniğimde idrar tutamama veya idrar kaçırma şikayetiyle Niğde, Kırşehir, Nevşehir, Sivas gibi çevre illerden başvuran bir çok hastamızı detaylı değerlendirip, idrar kaçırma şikayetlerini çözüme ulaştırıyoruz.

Burda size kadınlarda idrar kaçırmanın en sık iki tip olan stres idrar kaçırma ve aşırı aktif mesane (acil) idrar kaçırmadan bahsedecem.

TEDAVİYE BAŞLAMADAN ÖNCE

Bazı sağlıksız durumlar idrar kaçırmada artışa neden olabilir. Bu koşulların tedavisi ve idrar kaçırmanızı artırabilecek ilaçlarla ilgili doktorunuza detaylı olarak konuşmalısınız.

İdrar kaçırmaya bacaklarda hissizlik veya kuvvet kaybı eşlik ederse acil bir şekilde Kadındoğum uzmanına muayene olmalısınız. Rahim sarkması gibi durumlarda idrar kaçırmanıza neden olur. Bu durumlarda yine doktora başvurmanız gerekir.

BAŞLANGIÇ TEDAVİLER

İdrar kaçırma tedavisi deyince akla hemen ameliyat veya ilaç getirmek doğru değildir. Hayat tarzımızda kilo vermek, Kegel ezersizi gibi aşağıda detaylı anlatacağım bazı ufak değişiklilerler ile de idrar tutamama şikayetinde önemli oran azalma gözlenebilir.

Hayat tarzı değişikliği  –  Hayat tarzınızdaki bazı değişiklikler idrar kaçırma bulgularının azalmasına yardımcı olabilir.

Kilo kaybı : Aşırı kilolu beyaz obez iseniz diyet ile ideal kilonuza düşmeniz idrar kaçırma şikayetiniz azalmaya neden olur. Ayrıca şeker hastalığı gibi idrar kaçırmayı artıran hastalıklarda ideal kilonuza ulaştığında hafifleyecektir.

Günlük Alınan Sıvının Kısıtlanması  – Günlük sıvı alımı normalin çok üzerinde olan kadınlar eğer sıvı tüketimini azaltır ise idrar kaçırma şikayetleri de azalacaktır. Ancak çok az miktarda sıvı tüketmek çok konsantre koyu renkli idrara neden olarak mesanede tahrişe neden olabilir. Sıcak havalar ile terlemenin arttığı durumlarda sıvı tüketimini artırmak gerekir.

Gazlı içecek, alkol ve kahve tüketimi de idrar kaçırmayı artırır. Bu içeceklerden kaçınmak doğru bir yaklaşım olacaktır. Uyumadan önce fazla sıvı tüketmeniz gece çok sayıda idrara çıkmanıza neden olur. Gece 2 den daha fazla idrara çıkmak için uyanıyorsanız uyumadan 2 saat öncesinde su içmeyi bırakmanız faydanıza olcaktır.

Kabız kalınmaması : Kabızlık idrar kaçırmayı artırır. Kabızlığı önlemek için lif tüketimi önemlidir. Patates, muz, kırmızı et gibi gıdalar kabızlığı artırır. Kayısı, üzüm, kefir, yulaf kabız kalmanızı engeller. Şekeri yüksek olan kadınlar kayısı ve üzüm gibi şekeri yüksek gıdaları çok fazla tüketmemelidir.

Düzenli  İdrara Gitme – İdrar torbanızın tamamen dolmasını beklemek yerine idrar torbanızı düzenli olarak boşaltmak acil idrar kaçırma olaylarını (aşırı aktif mesaneyi) azaltabilir ve dolu idrar kaçırmayla yapılan fiziksel aktivite sırasında (öksürmek, zıplamak, gülmek gibi) stres idrar kaçağını azaltabilir. Gün boyunca düzenli olarak her 2 ila 3 saatte bir idrar yapmayı deneyin.

Pelvik kas egzersizleri  :  Pelvik kaslarını güçlendirmek idrar kaçırmayı azaltır. Pelvis kaslarını kuvvetlendiren egzersizlere Kegel egzerisi adı verilir. Kegel egzersizlerini düzenli olarak yapmak üretrayı desteklemek için kullanılan kasların kuvvetlendirilmesini sağlar. Kuvvetlenen kaslar stres idrar kaçağının (örneğin öksürme, zıplama, gülme, ağır yük kaldırma, hapşırma) neden olduğu idrar kaçırmanın engellenmesine yardımcı olur. Ani idrara çıkma isteğiniz varsa, bu isteği geçici olarak kontrol etmenize yardımcı olması için bu egzersizleri de yapabilirsiniz. Bunu yapmak için, yaptığınız işi durdurmanız ve acil idrar yapma hissiniz azalana kadar dört kez pelvik taban kasılması egzersizi (kegel egzersizi) yapmanız gerekir. Bu sık ve bırak tekniğini kullanmak idrar torbanızın kasılmalarını azaltabilir ve tuvalete yetişmeniz için size daha fazla zaman kazandırabilir. İşeme reflekslerini yavaşlatır.

Mesane eğitimi  –  Mesane eğitimindeki amaç mesanenin daha fazla idrar tutmasını sağlamak ve kadının tuvalete gitme ve idrar kaçırma sıklığını azaltmaktır. Mesane eğitini ani idrar yapma isteğini azaltmak ve gün için belli aralıklarla tuvalete gitme eğitiminden oluşur.

Gün içinde belirli aralıklarla idrar yapmak için tuvalete giderek, tuvalete gidiş aralarında kısa bir zaman aralığı bırakarak işe başlarsınız.

Tekrar tuvalete gitme zamanı gelmeden acil bir idrara çıkma ihtiyacınız varsa, ayakta durarak veya oturarak, Kegel isimli pelvik kas egzersizini (sık ve bırak ) yaparak idrara gitmemeye çalışın. Bunu düzenli yaptırdığınızda idrara çıkma isteği sıklığının zamanla azaldığını deneyimleyeceksiniz.

İdrara gitmemek konusunda başarılı olduğunuzda idrar planını 20 dk daha uzatarak daha iyisini denemelisiniz. Bu şekilde 20 dklık artışlar yaparak zamanla normal idrar yapma sıklığına ulaşmanızı hedefliyoruz. Günde 4 saat aralıklarla idrara gitmeyi başarırsak normale dönmüş olacağız. Gece ise 1’den daha fazla idrara çıkmamamız normal olarak kabul görür.

Östrojen Krem Kullanmak  :  Menopoza girmiş olan hastalarda azalmış östrojeni vajinal krem olarak vermek, idrar kaçırma şikayetinde gerilemeye neden olabilir.

STRES İNKONTİNANSIN TEDAVİLERİ

Karın içi basıncı artıran durumlarda oluşan (öksürme, hapşırma, zıplama, gülme gibi) idrar tutamama şikayeti için aşağıda anlatacağım önerilere uymanız şikayetlerinizde azalmaya neden olur.

Kegel Egzersizi ile Pelvik Kasları Geliştirmek için Yardım Almak – Pelvik kasları geliştirip idrar kaçağını azaltmak için gerekli olan Kegel egzersizlerini doğru olarak yapamıyorsanız bu konuda eğitimli fizyoterapistlerden veya hemşirelerden yardım almanızı öneririm.

Vajinal peserler – Vajinal peser, vajinanın içine yerleştirilen, silikondan yapılmış vajinal aletlerdir. Bir peser, üretrayı destekleyerek öksürme, hapşırma, gülmeye bağlı oluşan idrar kaçırmayı azaltmaya yardımcı olur. Ameliyat olmak istemiyorsanız veya ameliyat olamayacak kadar yaşlıysanız, peser sizin için uygun bir seçenektir. Doğru yerleştirilen pese kadında rahatsızlık hissi oluşturmaz ve kullanımı son derece kolay ve konforludur.

Düzenli aralıklarla çıkarılıp sabun ve su ile temizlenmelidir. Kadınlar bunu öğrenip kendileri rahatlıkla yapabilirler. Haftada 2 defa temizlenmesi gerekir. Kendi temizleyemeyen kadınlar doktora başvurabilir. Peserler nadiren de olsa vajinada tahriş yapabilir.

İlaçlar – Strese bağlı olan idrar kaçırmanın tedavisinde ilaç kullanımının faydası çok azdır.

Enfeksiyon ile üretra hacmini artırıcı tedaviler – Bu işlemler lokal anestezi ile yapılan Kayseri Nar Klinike yaptığımız işlemlerdir ve hastane gereksinimi yoktur. Lokal anestezi ile üretra uyuşturulması sonrasında dolgu maddesi ile üretra hareketi azaltılarak öksürme, hapşırma sırasında oluşan idrar kaçırmayı önlemek amaçlanır. Ameliyat kadar etkili olmasada öksürünce, hapşırınca, gülünce oluşan idrar kaçırma miktarını azaltır.

Ameliyat ile Tedavi : İdrar kaçırmanın tedavisinde ameliyat en iyi iyileşmeyi sağlar. İdrar kaçırma ameliyatı için tek bir yöntem yoktur. İdrar kaçırma şikayeti olan hastalara farklı ameliyat yöntemleri uygulanabilir. Her yöntemin başarı oranları farklı olmakla birlikte riskleri de farklıdır. Sizler için idrar kaçırma ameliyatınıza karar vermeden önce sizleri Kayseri’de bulunan kliniğimde detaytlı değerlendiriyorum. Niğde, Kırşehir, Sivas, Nevşehiri, Ankara gibi çevre illerden idrar kaçırma şikayeti için gelen hastalarımızı detaylı değerlendirdikten sonra Kayseri’de anlaşmalı olduğum özel hastanelerde idrar kaçırma ameliyatı yapıyorum. İdrar kaçırma ameliyatını gebelik planı olmayan hastalara planlıyoruz. Çünkü idrar kaçırma cerrahisi sonrası oluşan hamilelik ve doğum yeniden idrar kaçırmaya neden olabilir.

Lazer tedavileri – İdrar kaçırma tedavisinde en önemli ajanlardan birisi ise vajinal lazer uygulanmasıdır. Vajinal lazer idrar kaçırma tedavisinde 3 seans yapılmaktadır. Lazer tedavisini Kayseri’de Klinikte uyguluyorum Lazer ağrılı bir işlem değildir ve sonrasında da ağrıya neden olmaz.

ACİL KAÇIRMA VE AŞIRI AKTİF MESANE TEDAVİLERİ

Acil idrar kaçırmanın tedavisinde ilaçlar ve sinir uyarımı yapan diğer tedaviler önemlidir. Acil idrar kaçırma diğer adıyla aşırı aktif mesane tedavisinde hastaların idrar tutamamaları öksürme veya hapşırma gibi karın için basıncı artıran etkenlerle ilişkili değildir. Aşırı aktif mesanesi olan hastalarda idrar torbasının uyarılmasına bağlı hastalarda aniden idrara gitme hissi oluşur ancak hasta daha tuvalete yetişmeden idrarını kaçırır.

İdrar Kaçırmada İlaç Tedavisi  :  İdrar kaçırması olan hastalara ilaç tedavisi planlarız. Bazı hastalarda tedavi geçici süre iken kimi hastalarda tedavi hayat boyunca devam eder. İdrar kaçırma ilaçları ağızda kuruluk, kabızlık gibi yan etkilere neden olabilir.

İdrar kaçırma ilaçların en sık görülen yan etkileri ağız kuruluğu.gözlerde kuruluk ve kabızlıktır. Daha nadir görülen yat ekiler ise görmede bulanıklaşma, kalp çarpıntısı, el ve ayaklarda uyuşma hissi , idrar yapamama, bunama ve zihinsel fonksiyonların azalmasıdır. Kalpte ritim bozuklukluğu olan ve göz tansiyonu olan kişilerde dikkatli kullanılmalıdır Yeni çıkan ilaçlarda ağız kuruluğu ve kabızlık daha nadir görülmekle birlikte yeni ilaçlar da yüksek tansiyona neden olabilmektedir.

Sakız idrar kaçırma ilaçlarına bağlı ortaya çıkan ağız kuruluğunu önleyebilir. Kabızlığı önlemek için ise lifli gıdalar ve yulaf önerilir. Kabız yapan muz, patates gibi gıdaların tüketimi azaltılabilir.

İlaç tedavisi ile yeterli iyileşme sağlanamadığı durumlarda akupuntur tedavisi de denenebilir.

Perkütan tibial sinir stimülasyonu – İdrar kaçırmayı sinir uyarılması yoluyla tedavi edildiği yöntemde, ayak bileği yakınındaki bir sinire çok ince bir iğnenin yerleştirilmesini içerir. Bu sinir, idrar torbanızı uyaran sırt bölgesindeki sinire bağlıdır. İğne, sinire elektrik gönderen bir alete bağlanır. Bu işlem sırasında canınız yanmaz. Bu tedavi, üç ay boyunca haftalık Kayseri’deki klinikte yapılır ve gerekli olmasıdurumunda aylık devam ettirilebilir.

Botoks – Botoks kasları felç eden bir toksindir. İdrar torbasına uygulanarak istemsiz kasılma dolayısıyla idrar kaçırma önlenebilir. Bu tedavi idrar yolu enfeksiyonu sıklığını artırabilir ve idrar yaparken zorlanmayla sonuçlanabilir.

.Sakral nöromodülasyon – Sakral sinir stimülatörü (SNS), idrar tutamamayı iyileştiren, cerrahi olarak yerleştirilen edilen bir alettir .